Budowanie pokoju nie zaczyna się wyłącznie w ramach dialogu międzynarodowego, ale także w sposobie, w jaki ludzie słuchają się nawzajem i traktują w codziennym życiu. Mówiono o tym spotkaniu kobiet z Bliskiego Wschodu i regionu Morza Śródziemnego, które odbyło się na Malcie. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Światową Unię Katolickich Organizacji Kobiecych, która promuje obecność, aktywny udział i współodpowiedzialność katolickich kobiet w życiu Kościoła oraz społeczeństwa.
Chroni Papieża, kontynuując tradycję sięgającą renesansu. 24-letni gwardzista szwajcarski Gabriel Steinmann opowiada Vatican News o rodzinnej drodze do Watykanu, przysiędze złożonej w obecności Leona XIV i wspólnocie, której więzi wykraczają poza codzienną służbę.
Viola Olschewski, Tomasz Zielenkiewicz
Tradycja przekazywana z ojca na syna
W 2027 roku minie 500 lat od wydarzeń z 6 maja 1527 roku, kiedy podczas złupienia Rzymu Papieska Gwardia Szwajcarska stanęła w obronie Klemensa VII. Z okazji jubileuszu Gwardia ogłosiła przyszły rok Rokiem Pamięci, obchodzonym pod hasłem: „Wartości, które pozostają: wierność, niezawodność, profesjonalizm i spójność”.
Od czerwca 2024 roku częścią tej wielowiekowej historii jest Gabriel Steinmann, 24-latek z Zurychu. Jego ojciec służył w Watykanie w 2000 roku. Opowieści o tamtym okresie oraz wspólne podróże do Rzymu towarzyszyły Gabrielowi od dzieciństwa. Po odbyciu służby wojskowej w Szwajcarii postanowił pójść w ślady ojca. Początkowo zamierzał zostać w Gwardii przez dwa lata. Pobyt w Watykanie spodobał mu się jednak na tyle, że zdecydował się przedłużyć służbę.
Od powstania Gwardii do Sacco di Roma
22 stycznia 1506 roku do Rzymu przybyli pierwsi szwajcarscy żołnierze, wezwani przez Juliusza II do ochrony Papieża. Datę tę uznaje się za dzień powstania Gwardii Szwajcarskiej. Od tego czasu jej członkowie byli świadkami kolejnych pontyfikatów, przewrotów politycznych i przełomowych wydarzeń.
Podczas obrony Klemensa VII w 1527 roku zginęło 147 gwardzistów. Papież zdołał uciec, a dzień ten stał się dla Gwardii symbolem wierności i gotowości do ochrony Następcy św. Piotra nawet za cenę własnego życia. Dla Steinmanna wydarzenia sprzed pięciu wieków są przypomnieniem odpowiedzialności, jaką podejmuje każdego dnia.
Przysięga w obecności Papieża
Więź między przeszłością a teraźniejszością szczególnie wyraźnie widać podczas corocznej ceremonii zaprzysiężenia. Tradycyjnie 6 maja nowi gwardziści zobowiązują się do wiernej służby Papieżowi. W rocznicę Sacco di Roma kolejne pokolenie przejmuje zadania swoich poprzedników.
Gabriel Steinmann składał jednak przysięgę w innych okolicznościach. Po śmierci Franciszka 21 kwietnia 2025 roku uroczystość zaplanowana na maj została przełożona na 4 października. W tym czasie rozpoczął się już pontyfikat Leona XIV, który osobiście uczestniczył w ceremonii. Była to pierwsza od dziesięcioleci obecność Papieża na zaprzysiężeniu.
„Było to pierwsze zaprzysiężenie od wielu, wielu lat, podczas którego obecny był Papież” – wspomina Steinmann. Jak dodaje, gwardziści do końca nie wiedzieli, skąd Ojciec Święty będzie obserwował uroczystość. Jego bliskość sprawiła, że wydarzenie stało się jeszcze bardziej wyjątkowe, ale też zwiększyła emocje.
Przygotowania trwały wiele tygodni. Gwardziści ćwiczyli musztrę i kolejne elementy ceremonii. W decydującym momencie Steinmann koncentrował się przede wszystkim na tym, by prawidłowo wykonać swoje zadanie.
Mundur, który zobowiązuje
Niewiele elementów równie wyraźnie przywołuje historię Gwardii jak jej mundury. Niebiesko-czerwono-żółte barwy, halabardy i zbroje należą do najbardziej rozpoznawalnych symboli Watykanu.
Dla Steinmanna noszenie munduru jest powodem do dumy, ale również przypomnieniem o pełnionej funkcji. „Automatycznie stoi się prościej. I wiadomo, że nosi się mundur, że nie jest się już Gabrielem, lecz po prostu gwardzistą” – mówi.
Historyczny wygląd idzie przy tym w parze ze współczesnymi rozwiązaniami. Hełmy wykonane z tworzywa sztucznego są lżejsze i wygodniejsze, a jednocześnie zachowują charakterystyczny kształt.
Wspólnota także poza służbą
Poza uroczystościami codzienność gwardzistów wypełnia służba wartownicza. Ważną częścią ich życia są również wspólne tradycje: obchody Bożego Narodzenia, spotkania mikołajkowe, święta religijne i uroczystości ku czci patronów Gwardii. Co roku organizują także święto misyjne połączone ze zbiórką na cele dobroczynne.
Dla Steinmanna te doświadczenia mają szczególne znaczenie. Umacniają wzajemne więzi i pomagają nowym gwardzistom odnaleźć się we wspólnocie.
Zapytany, jakie trzy cechy najlepiej opisują członków Gwardii Szwajcarskiej, odpowiada bez wahania: „Odważni, lojalni i uczciwi – tak bym powiedział”.
Historia przekazywana przez ludzi
W doświadczeniu Gabriela Steinmanna wielowiekowa tradycja łączy się z historią jego rodziny i codzienną odpowiedzialnością. Opowieści ojca stały się początkiem własnej drogi do Watykanu. Dziś to on, pełniąc służbę u boku Papieża, dopisuje do tej historii kolejny rozdział.