Nie mogły zabierać głosu ani głosować, ale biskupi słuchali ich opinii. W 1964 roku papież Paweł VI zaprosił na Sobór Watykański II 23 kobiety, które uczestniczyły w obradach jako audytorki. Ich obecność stała się jednym z najbardziej symbolicznych znaków otwarcia Kościoła na świat.
Włoska siostra zakonna Luigia Gazzoli została uhonorowana najwyższym izraelskim odznaczeniem za ocalenie życia trzem Żydówkom. 5 marca upamiętniono ją w „Istituti Clinici Zucchi” w Carate Brianza, gdzie podczas II wojny światowej była przełożoną. Jej postać symbolizuje liczne siostry zakonne, które w czasie Holokaustu ratowały Żydów. W Polsce w podobne działania pomocowe było zaangażowanych ponad 2300 sióstr zakonnych.
Pomoc trzem żydowskim kobietom
Rita urodzona w Altivole w 1900 roku, należała do zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia. W 1943 roku ocaliła Żydówki, które schroniły się w szpitalu dla chorych psychicznie w Carate Brianza: Serenę Millę, mającą wówczas 10 lat, jej matkę Leę oraz babcię Nelly Gialli Coen.
We wrześniu 1943 roku Lea i mała Serena uciekły z Mediolanu, aby uniknąć aresztowania. Znalazły schronienie w klinice Zucchi. Później dołączyła do nich babcia. Ojciec Sereny wraz z innymi członkami rodziny zostali deportowani i zamordowani w Auschwitz. Ocalałe kobiety pozostały w ukryciu aż do wyzwolenia w kwietniu 1945 roku. Jak powie później Lea, „Nie potrafię wyrazić, co ta wspaniała kobieta dla nas zrobiła – zawsze z uśmiechem na ustach, zawsze gotowa natchnąć mnie nadzieją”.
Wspomnienie jedynej ocalałej
Podczas czwartkowego spotkania w Carate Brianza (Monza) jedyna ocalała, Serena (93 lata), wspominała: „Siostra przełożona była bardzo pogodna. Kiedy przechodziłam obok, zawsze mnie pogłaskała. A kiedy pojawiali się faszyści albo Niemcy, siostry ukrywały nas na oddziale psychiatrycznym, bo tam nie sprawdzali. Bali się wariatów”.
Europejski Dzień Sprawiedliwych
Od 12 lat, każdego 6 marca, obchodzony jest Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych, upamiętniający tych, którzy ryzykowali życie, sprzeciwiając się reżimom totalitarnym. Jest wśród nich wiele sióstr zakonnych i zakonników.
Ponad dwa tysiące bohaterskich sióstr w Polsce
„Mamy informacje o 2345 siostrach zakonnych w Polsce, które podczas II wojny światowej udzielały pomocy ludności żydowskiej” – powiedziała Vatican News siostra sercanka, dr Jadwiga Monika Kupczewska z Ośrodka Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL i przewodnicząca Komisji Historycznej przy Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych (KWPŻZZ). Ratowały dzieci, zmieniając ich imiona, wyrabiając nowe dokumenty, a nawet ubierając je w szaty religijne.
W ramach prac Centrum Heschela ds. relacji katolicko-żydowskich Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego opublikowano pierwszą w języku angielskim monografię o pomocy udzielanej Żydom przez polskie duchowieństwo w czasie Shoah: „Wartime Rescue of Jews by the Polish Catholic Clergy. The Testimony of Survivors and Rescuers”. Jest ona dostępna online do bezpłatnego pobrania pod adresem: https://tiny.pl/s8xxn5vc. Książka liczy ponad 1200 stron i zawiera głównie świadectwa uratowanych Żydów siostry zakonne i księży w Polsce podczas Holokaustu. Jest w niej indeks zawierający tysiące miejscowości i nazwisk osób uratowanych i ratujących.