Odlana w brązie papieska dłoń to ważna pamiątka po Janie Pawle II, o której przypomniały media w Polsce i w USA podczas tegorocznych uroczystości związanych z 48. rocznicą wyboru papieża Polaka. Ostatnio kopia tego wyjątkowego eksponatu została odsłonięta w amerykańskim sanktuarium pw. św. Jana Pawła II w Willow Springs w pobliżu Chicago, którego kustoszami są cystersi z Polski, prowadzący w stanie Illinois Polską Misję Katolicką.
Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej spotkał się z członkami Amerykańskiego Komitetu Żydowskiego, którzy w tych dniach przebywają w Rzymie. Wcześniej na specjalnej audiencji przyjął ich Leon XIV, podkreślając, że „różnice poglądów, nawet głębokie, nie mogą prowadzić do uprzedzeń i wrogości”. Ze swej strony kard. Pietro Parolin wskazał, że Stolica Apostolska potępia wszelkie formy antysemityzmu, a wciąż aktualnym zadaniem jest kontynuowania dziedzictwa „Nostra aetate”.
Beata Zajączkowska – Watykan
Kard. Parolin przypomniał, że relacje Stolicy Apostolskiej z Amerykańskim Komitetem Żydowskim zostały zapoczątkowane ponad pół wieku temu i nadal się rozwijają. Wskazał na nieprzemijające znaczenie soborowej deklaracji „Nostra aetate”, uważanej za kamień milowy w dialogu między Żydami a chrześcijanami.
Znaczenie osobistych relacji
Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej przypomniał, że Sobór Watykański II pragnął „ożywić i zalecić obustronne poznanie się i poszanowanie, które osiągnąć można zwłaszcza przez studia biblijne i teologiczne oraz przez braterskie rozmowy”. Wskazał, że braterski dialog – zalecany w „Nostra aetate” – znajduje odzwierciedlenie w jakości kanałów komunikacji otwartych między Stolicą Apostolską a Amerykańskim Komitetem Żydowskim. Kard. Parolin wskazał, że opierają się one przede wszystkim na licznych osobistych relacjach, które rozwinęły się na przestrzeni lat. Jako ich wzorowy przykład wskazał relację między kard. Augustinem Beą a Abrahamem Heschelem, z której zrodziły się cenne wkłady teologiczne, czerpiące inspirację z soborowego nauczania.
Stanowcze potępienie antysemityzmu
W swym wystąpieniu kard. Parolin potwierdził stanowcze potępienie przez Stolicę Apostolską antysemityzmu w każdej jego formie. „Żydzi – powiedział – muszą mieć możliwość życia, praktykowania swojej religii i wychowywania dzieci bez strachu. Pamięć o Holokauście nakłada na nas wszystkich nieprzemijającą odpowiedzialność za walkę z uprzedzeniami, zniekształcaniem faktów i obojętnością”. Watykański dyplomata przypomniał, że już deklaracja „Nostra aetate” zawiera definicję antysemityzmu: „Kościół, który potępia wszelkie prześladowania, przeciw jakimkolwiek ludziom zwrócone, pomnąc na wspólne z Żydami dziedzictwo, opłakuje – nie z pobudek politycznych, ale pod wpływem religijnej miłości ewangelicznej – akty nienawiści, prześladowania, przejawy antysemityzmu, które kiedykolwiek i przez kogokolwiek kierowane były przeciw Żydom”.
Dialog polityczny, religijny i etniczny
Kard. Parolin przypomniał, że to soborowe zobowiązanie, znajduje swe konkretne odzwierciedlenie w Umowie Podstawowej między Stolicą Apostolską a Państwem Izrael. Wskazał zarazem, że mówiąc o antysemityzmie, należy dokonać należytego rozróżnienia między trzema poziomami refleksji i dialogu: politycznym, religijnym i etnicznym. „Tożsamość żydowska, wiara religijna i polityka rządu to kwestie powiązane, jednak Stolica Apostolska uważa, że nie są one zamienne i nie należy ich mylić” – podkreślił watykański hierarcha. Zauważył, że „dyskusja dyplomatyczna oraz uzasadniona krytyka polityki rządowej stanowią podstawę polityki międzynarodowej i muszą pozostać możliwe bez utożsamiania ich z wrogością wobec konkretnej grupy czy religii”.
Droga nadziei
Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej wskazał na konieczność dalszego promowania dialogu teologicznego, biblijnego, kulturowego i społecznego, zachowując jednocześnie wyraźne rozróżnienie między tym dialogiem a stosunkami międzypaństwowymi, które Stolica Apostolska zamierza rozwijać z Państwem Izrael oraz z innymi państwami. Na zakończenie wystąpienia, kard. Parolin podkreślił znaczenie noty „Droga nadziei”, która została ostatnio opublikowana przez trzy watykańskie dykasterie. Zachęca ona do kontynuowania dziedzictwa „Nostra aetate” na drodze budowania braterskich relacji: „Zobowiązanie to – czytamy w dokumencie – wymaga odnowionej edukacji na rzecz dialogu, zwłaszcza wśród młodego pokolenia, aby przezwyciężyć lęki i uprzedzenia oraz zakorzenić prawdziwą kulturę spotkania”.