Dobiegły końca procedury wstępne wynikające z podpisanego w lipcu 2025 r. porozumienia, które przewiduje budowę obiektu w ośrodku nadawczym Radia Watykańskiego, znajdującym się w Santa Maria di Galeria, 18 km na północ od Watykanu. Oznacza to zaopatrywanie państwa watykańskiego w energię elektryczną ze źródeł odnawialnych.
O „społeczeństwie, które oferuje młodym wszelkie środki, ale nie daje żadnego celu” mówił sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolin podczas konferencji poświęconej zdrowiu psychicznemu, technologiom cyfrowym i edukacji, odbywającej się w Watykanie.
Fausta Speranza, Artur Hanula
Kard. Parolin wskazał na edukację, która „znajduje się na skrzyżowaniu wielu sprzecznych tendencji”; na „kryzys sensu” w „społeczeństwie, które oferuje młodym wszelkie środki, ale nie daje żadnego celu”; oraz na „ogromną odpowiedzialność” za „decyzje” i „politykę”, które „będą miały skutki odczuwalne przez pokolenia”. Watykański sekretarz stanu miał swoje wystąpienie podczas konferencji „Mapy nadziei dla regionalnego programu edukacyjnego: zdrowie psychiczne, technologie cyfrowe i edukacja”, odbywającej się dzisiaj i jutro w Domku Piusa IV w Ogrodach Watykańskich.
Spotkanie gromadzi ministrów krajów iberoamerykańskich, a także ekspertów, naukowców i przedstawicieli organizacji międzynarodowych. Uczestnicy zastanawiają się nad głównymi współczesnymi wyzwaniami stojącymi przed edukacją. Spotkanie to kard. Parolin określił jako „szczególnie istotne i aktualne”, przypominając o „coraz bardziej powszechnej” w środowisku międzynarodowym świadomości, że „edukacja nie jest jednym z wielu punktów agendy politycznej, ale filarem integralnego rozwoju ludzkiego, pokojowego współistnienia i sprawiedliwości społecznej”.
Bardziej ludzka przyszłość
W odniesieniu zwłaszcza do regionu iberoamerykańskiego kardynał zwrócił uwagę, że „systemy edukacyjne regionu, mimo że w ostatnich dziesięcioleciach osiągnęły znaczący postęp pod względem dostępności i zasięgu, stoją dziś przed wyzwaniami jakościowymi, które wymagają nowych rozwiązań: integralnego kształcenia osoby, rozwoju kompetencji społeczno-emocjonalnych, ochrony osób najbardziej wrażliwych oraz odpowiedzialnej integracji technologii cyfrowych”. Zdaniem hierarchy są to „wyzwania, którym nie można sprostać poprzez działania sektorowe lub fragmentaryczne, ale które wymagają ustrukturyzowanej, wielowymiarowej i długotrwałej współpracy”.
Kard. Parolin przypomniał, że Stolica Apostolska uznaje edukację za „jedną z najwyższych form miłosierdzia” i jedną z „najskuteczniejszych narzędzi służących godności ludzkiej i dobru wspólnemu”. Stąd apel sekretarza stanu o „wytyczenie konkretnych, realistycznych i wspólnych ścieżek, które prowadzą do bardziej sprawiedliwej i bardziej ludzkiej przyszłości”.
Globalny Pakt Edukacyjny
Watykański sekretarz stanu odniósł się do Globalnego Paktu Edukacyjnego, który papież Franciszek ogłosił kilka lat temu, a którego celem jest jednoczenie ludzi dobrej woli w działaniach na rzecz edukacji zdolnej do budowania braterstwa, pokoju i sprawiedliwości. Perspektywa ta została też naświetlona w liście apostolskim „Kreślić nowe mapy nadziei”, podpisanym przez Leona XIV 27 października 2025 r.
Jak podkreślił kard. Parolin, Ojciec Święty Leon przypomniał, że edukacja nie jest działalnością poboczną, ale stanowi samą tkankę misji Kościoła w świecie; Papież zaprosił do budowania globalnej „konstelacji edukacyjnej”, w której każda instytucja, każda wspólnota, każdy podmiot edukacyjny, niczym gwiazda na firmamencie, świeci własnym światłem i jednocześnie przyczynia się do wytyczania wspólnego kursu”. W związku z tym kard. Parolin wyjaśnił, że istnieją trzy „nowe priorytety, które wzbogacają ścieżki Globalnego Paktu Edukacyjnego: troska o życie wewnętrzne, ludzkie oblicze cyfryzacji oraz edukacja na rzecz pokoju”.
Kryzys wśród młodych ludzi
Kwestia zdrowia psychicznego zasługuje na szczególną uwagę – podkreślił kard. Parolin. Przyznał, że „dane mówią same za siebie i pod wieloma względami są niepokojące” oraz że „w wielu przypadkach zaburzenia te pozostają niezdiagnozowane i nie są odpowiednio leczone”. W centrum problemu znajdują się młodzi ludzie, u których po pandemii wzrosły poziomy lęku, depresji i cierpienia psychicznego.
W obliczu pokusy „sprowadzenia problemu do kwestii klinicznej i przekazania go wyłącznie systemowi opieki zdrowotnej” kard. Pietro Parolin przypomniał, że Kościół zawsze nauczał, iż osoba ludzka stanowi nierozerwalną całość ciała, umysłu i ducha, a następnie określił jako „okaleczoną” wizję edukacyjną, która pomija którykolwiek z tych wymiarów. Wskazał na potrzebę oferowania młodym ludziom nie tylko umiejętności i wiedzy, ale także narzędzi do zrozumienia samych siebie, radzenia sobie z własnymi emocjami, budowania znaczących relacji oraz nadawania sensu własnemu istnieniu. W tym kontekście sekretarz stanu podkreślił duże znaczenie szkoły i rodziny.
Człowiek przed algorytmem
Do tego dochodzi kwestia relacji między edukacją a technologiami cyfrowymi. Jak przypomniał kardynał, jest to temat, który Papież Leon XIV porusza z głęboką świadomością, wzywając do promowania „cyfrowego człowieczeństwa”, które stawia człowieka przed algorytmem i harmonizuje różne formy inteligencji: techniczną, emocjonalną, społeczną, duchową i ekologiczną.
W tym kontekście ważne jest również poszukiwanie głębszego sensu istnienia. To właśnie przekonanie, że kryzys zdrowia psychicznego wśród młodych nie jest jedynie kryzysem klinicznym, ale „kryzysem sensu”, może pomóc w lepszym zrozumieniu możliwych horyzontów nadziei. Leon XIV zachęca do kreślenia map nadziei, na co składa się wytyczanie konkretnych, realistycznych i wspólnych ścieżek, które prowadzą ku bardziej sprawiedliwej i ludzkiej przyszłości. Ostatecznym celem jest zawsze służba dla dobra wspólnego.
Jednocześnie, jak zaznaczył kard. Parolin, nie chodzi o narzucanie gotowych odpowiedzi, ale o „towarzyszenie młodym ludziom w odkrywaniu pytań, które mieszczą się w ich wnętrzu, w konfrontacji z wielkimi tradycjami myśli i duchowości ludzkości, w rozwijaniu tej zdolności do refleksji i rozeznania, która jest fundamentem każdej autentycznej wolności”.
Inwestycje i współpraca
Mając świadomość „ogromnej odpowiedzialności”, a jednocześnie „niezwykłego przywileju”, jaki niesie ze sobą polityka, kard. Parolin zwrócił się do ministrów z prośbą, aby „przekazali w swoich stolicach, parlamentach i radach ministrów świadomość, że zdrowie psychiczne młodych stanowi sytuację kryzysową wymagającą rozwiązań strukturalnych”.